WIKTORIA RADIK Działalność Profesjonalna i Społeczna

WIKTORIA RADIK Działalność Profesjonalna i Społeczna

WIKTORIA RADIK
Działalność Profesjonalna i Społeczna

24 kwietnia – dzień urodzin świętej pamięci Pani Wiktorii Radik – Zasłużonej dla kultury Polskiej i Ukraińskiej, jednego z założycieli ruchu polonijnego na Ukrainie, wieloletniego przez ćwierć wieku Prezesa Kijowskiego Narodowościowo-Kulturalnego Stowarzyszenia Polaków „ZGODA”.
Wspominamy dziś niektóre wydarzenia i fakty, dotyczące jej działalności w dziedzinie kulturalnej i społecznej na naszych historycznych Ukraińskich kresach Polonijnych.

W listopadzie 1989 roku, na fali entuzjazmu patriotycznego i rozwoju ruchu demokratycznego na Ukrainie, w Kijowie z inicjatywy Pani Wiktorii Radik – chórmistrza Narodowego Teatru Opery i Baletu im. Tarasa Szewczenki, został stworzony Zespół folkloru Ukraińsko-Polskiego „Łastiwki-Jaskółki”.

Celem działalności twórczej tego oryginalnego Zespółu był rozwój kreatywnej współpracy i kontaktów międzyludzkich i społecznych między dwoma narodami – Polskim i Ukraińskim, za pomocą folkloru muzycznego, muzyki ludowej i popularnej, jak również badania twórczego dziedzictwa obu krajów. Repertuar Zespołu obejmował Polskie i Ukraińskie utwory wokalne i choreograficzne – piosenki patriotyczne z lat wojennych, religijne (kolendy), ludowe, romanse, Polskie i Ukraińskie tańce ludowe z różnych regionów Polski i Ukrainy. Choreografami Zespolu byli członkowie „Jaskółek” wysłane od „ZGODY” na międzynarodowe 4-letnie kursy folklorystyczne w Polsce.

Członkami Zespołu byli przedstawiciele młodzieży szkolnej i studenckiej polskiego pochodzenia z różnych miast Ukrainy, którzy studiowali w Kijowie, dzieci nauczycieli i wykładowców. Jednym z głównych zadań pracy edukacyjno-wychowawczej było przy tym zapobieganie negatywnym wpływom ze strony „ulicy”, zaangażowanie młodzieży w badaniu kultury, folkloru Polski i Ukrainy, sztuki aktorskiej. Ponadto dodatkowym aspektem wychowawczym było to, że młodzież otrzymywała możliwość uczestniczenia w działalności charytatywnej.

W ciągu wielu lat swego istnienia Zespół „Łastiwki-Jaskółki” zdobył popularność i uznanie zarówno na Ukrainie jak i w Polsce.

Zespół wielokrotnie brał udział w międzynarodowych festiwalach, był stałym uczestnikiem programów koncertowych, Ukraińskich ogólnokrajowych akcji narodowościowych i kulturalno-oświatowych w celu wzmocnienia wzajemnego zrozumienia i współpracy między narodami: „Dzień Europy”, „Dzień Kijowa”, „Wszyscy jesteśmy dziećmi twoimi, Ukraino”, „Dzień Konstytucji”, „Dzień Niepodległości”, „Rok Polski na Ukrainie”.

Zespól był pierwszym wykonawcą utworów ze zbiorów Narodowej Akademii Nauk Ukrainy „Kultura piosenkarska diaspory Polskiej na Ukrainie” (Kijów 2002), był inicjatorem wielu wieczorów tematycznych: „Taras Szewczenko językami narodów świata”, „Uniwersytet Kijowski im. Świętego Włodzimierza i powstanie styczniowe 1863 roku”, „Boże Narodzenie w tradycjach narodów Ukrainy”, „Taras Szewczenko w tłumaczeniu na język polski – kontekst historyczny”, „Taras Szewczenko i jego otoczenie polskie na wygnaniu”, „G. Semiradzki – malarz polski”, „W. Kotarbiński – malarz dwóch narodów”, „Poezja M. Konopnickiej”, „W.Wysocki jako poeta-pozytywista w literaturze polskiej”, „Adam Mickiewicz”, „Fryderyk Chopin”.

Każdego roku Zespół „Łastiwki-Jaskółki” brał udział w ponad 50 koncertów (co najmniej 3 koncerty miesięcznie), co wskazuje na jego wysoki poziom szkolenia oraz popularność. Repertuar Zespołu był bogaty i rozmaity – od utworów klasycznych (romansy) do przedstawień folklorystycznych: „Boże Narodzenie”, „Święto Św. Mikołaja”, „Dzień Zwycięstwa”, „Dzień Języka Ukraińskiego”, „Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego (Języka Polskiego)”. Zespół koncertował w wielu miastach Ukrainy – Łucku, Lwowie, Krzemieńcu, Krzemieńczuku, Połtawie, Nowych Sanżarach, Gródku Podolskim, Żytomierzu, Berdyczowie, Charkowie, Kirowogradzie, miał występy gościnne w Polsce – w Warszawie, Toruniu, Wrocławiu, Włocławku, Krakowie, Lublinie, a także w miastach Chorwacji.

Zespół był współtwórcą i współwłaścicielem oryginalnych opracowań akompaniamentu do 20 piosenek, nagranych studyjnie przez znakomitego aranżera W. Kowalczuka, co znacznie wzbogacało możliwości artystyczne „Jaskółek”.

Warto podkreślić, że swoją artystyczną bazę materialną zespół tworzył na własną rękę. Jego arsenał sceniczny składał się z autentycznych strojów ludowych Ukrainy Prawobrzeżnej, Huculszczyzny, Krakowszczyzny, Śląsku, Lubelszczyzny – ogółem około 130 ubiorów. Dzięki tej rozmaitości strojów występy Zespołu były zawsze bardzo jaskrawe oraz, co jest bardzo też ważne, świetnie zachowywały i przekazywały widzowi artystyczną specyfikę ludową obu krajów – Polski i Ukrainy.

Zespół często był zapraszany żeby upiększyć swoim śpiewem uroczystości związane z różnymi znacznymi wydarzeniami, takimi jak: wizyty w różnych latach Prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej – Lecha Wałęsy (1993 r.) i Aleksandra Kwaśniewskiego (1997 r.), delegacji Rządowych z Polski, posłów Senatu i Sejmu, ministrów Edukacji, Kultury, Spraw Zagranicznych.

Za swój wielki dorobek w sferze rozwoju kultury, edukacji młodzieży i aktywną działalność koncertową Zespół otrzymał wiele Dyplomów, Certyfikatów Zasługi i Listów Podziękowania, między innymi od: Państwowego Komitetu Ukrainy do spraw Narodowości i Migracji (2004 r.), Głównego Departamentu do spraw Kultury przy Administracji państwowej M. St. Kijowa (1997 r.), Rady Wspólnot Narodowych Ukrainy (r. 1999, 2000, 2004), Federacji Ukraińskiego Towarzystwa Muzycznego (2000 r.), Głównego Departamentu do spraw Edukacji i Nauki przy Administracji państwowej M. St. Kijowa (2003 r.), Kijowskiego Centrum Sztuki Ludowej (r. 2003, 2004) i wielu innych zakładów kultury, nauki, edukacji, organizacji społecznych, stowarzyszeń narodowościowych.

Zespół zawdzięczał ten swój wielki sukces i uznanie jego niezmiennej kierowniczce artystycznej Pani Wiktorii Radik.

Pani Wiktoria była absolwentką Narodowej Akademii Muzycznej Ukrainy im. Piotra Czajkowskiego, gdzie zdobyła wykształcenie w klasie dyrygentury chóralnej profesora, artysty narodowego Ukrainy L. Wenedyktowa. Przez szesnaście lat pracowała ona w Narodowym Teatrze Opery i Baletu imienia Tarasa Szewczenki, w ciągu sześciu lat wykładała w studium przy Państwowym Chorze Ludowym imienia G. Wieriowki. Przez dwa lata była artystką-wokalistką najwyższej kategorii Akademii Muzyki Klasycznej imienia Latoszyńskiego Domu Muzyki Orgnowej i Kameralnej.

Pani Wiktoria Radik była doświadczonym pedagogiem wokału, pracowała według własnej metodyki oryginalnej, prowadziła warsztat z ustawienia głosu. Często była zapraszana do jury różnego rodzaju konkursów sztuki profesjonalnej i amatorskiej. Uczniowie Pani Wiktorii owocnie pracują dziś jako soliści oraz w różnych zespołach artystycznych i wokalnych, zarówno na Ukrainie jak i za granicą. Również i sama ona przez długie lata nie schodziła ze sceny, miała nadzwyczajnie szeroki repertuar, który składał się z folkloru Polskiego i Ukraińskiego, romansów rosyjskich, utworów wokalno-kameralnych kompozytorów wielu krajów świata. Jej głos można było często usłyszeć w programach Radia „Kultura”. Pani Wiktoria była solistką słynnego Zespołu Muzyki Starożytnej (kierownik K. Czeczeń), z którym wspólnie nagrała albumy muzyczne „Ukraina-Polska”, „Ukraina-Anglia”, „Ukraina-Francja”, a także album „Polskie piosenki na Ukrainie”.

Pani Wiktoria Radik była również aktywnym i dobrze znanym na Ukrainie działaczem społecznym.

Była ona członkiem Zażądu Głównego Związku Polaków na Ukrainie, członkiem Rady Wspólnot Narodowościowych Ukrainy, Prezesem Kijowskiego Narodowościowo-Kulturalnego Stowarzyszenia Polaków „ZGODA”. Ta organizacja, na czele której ona stała, zajęła pierwsze miejsce wsród stowarzyszeń Diaspory Polskiej na świecie (1997 r.) i otrzymała jako nagrodę „Złotą statuetkę”

Dzięki Wiktorii Radik i jej pracy naukowo-badawczej na cmentarzu imienia Bajkowa w Kijowie zachowano i uporządkowano setki Polskich Miejsc Pamięci Narodowej, a także pomników niektórych sławnych przedstawicieli innych narodów (w tym W. Chwojko, A. Beretti). Ustanowione zostały znaki memorialne „Kwatera Legionistów Polskich 1920 roku” (1998 r.), „Malarz W. Kotarbiński 1849-1921” (2001 r.) i in. Za zasługi w tej dziedzinie Pani Wiktoria została uhonorowana Medalem „Opekum Miejsc Pamięci Narodowej” Polskiego Instytutu Pamięci Narodowej oraz otrzymała Medal „Pro Memoria” Polskiego Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Monografia W. Radik weszła do Encyklopedii Diaspory Polskiej na Świecie „Polak Świata”. O działalności profesjonalnej i społecznej Pani Wiktorii można przeczytać w książce „Wzlot” (Warszawa, 2004 r.), jak również w wielu innych wydaniach, a także w prasie.

Za działalność na rzecz Kultury Polskiej i Języka Polskiego oraz krzewienia Polskich Wartości Patriotycznych Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej przyznało Pani Wiktorii Radik Odznakę Honorową „Zasłużona dla Kultury Polskiej”.

Teraz społeczność Polonijna na Ukrainie, jak również przedstawiciele Rady Wspólnot Narodowościowych Ukrainy, gdzie Pani Wiktoria Radik przedstawiała Narodowość Polską, podejmują inicjatywę żeby nazwać jedną z ulic w Kijowie im. Wiktorii Radik − i będą wdzięczni wszystkim za sprzyjanie tej sprawie.

Oleg Krysin
Prezes Kijowskiego Narodowościowo-Kulturalnego
Stowarzyszenia Polaków „ZGODA”